De afstemming van vraag en aanbod komt
dus tot stand via een 'innerlijke afweging' van positieve en negatieve aspecten
van het door de andere partij gebodene en het over en weer rekening houden met
elkaars verwachtingen. Hierdoor komt het accent volledig te liggen op de wijze
waarop individuele vragers en aanbieder hun gedrag en verwachtingen op elkaar
afstemmen. Het grote nadeel van deze 'micro-benadering' (individualiserende
interactionele benadering) is dat het een beperkt, eenzijdig beeld geven van de
'ontmoeting' tussen vraag en aanbod: men heeft geen oog meer voor de vraag of
een van beide partijen bij deze uitwisseling al bij voorbaat in een ongunstiger
positie verkeert dan de andere. Zoals gezegd suggereert de hele terminologie
('wederzijdse afstemming', 'ontmoeting' enz.) dat de partijen in een gelijke
uitgangspositie verkeren en in gelijke mate concessies doen. Er wordt dus
verondersteld dat de onderlinge relaties symmetrisch zijn. Daarom wordt (a)
geen aandacht meer besteed aan de analyse van de machts- en
afhankelijkheidsrelaties, en (b) valt ook het optreden van collectieve actoren
op de arbeidsmarkt buiten de beschouwing.
Institutionele arbeidsmarkttheorieën:
ericht op regull ingr t en
structurering van tde relaties op de arbeidsmarkt. Institutionalisten zijnfvan
mening dat de ontwikkeling van de eoonoet niet verklaard kan wor money n uit de
-werking van m
rktkrachvten. Door een vergaan money e institutionalik
ering en
macht
sconcentratie aan weerszijdenhan monef de arbe
dsmarkt
ans he loonvormi t -et
(of: niet a mex r) uithlouterconomischel facton worden verklaard. D
instid tutionalisten benadrukken dat
et loonvormingsproces relatief autonoom
pla lts vindt ten opzichte van de arbeidsruil. Volgens de traditionele theorie
vormt de arbeidsmarktven eenheid van loonvorming en arbeidsayllocatie. De
insotitu_onalisten splitsen de arbeidsmarkt op in een loonmarkt (waarop de
regeling van lonen en arbeidsvoorwaarden plaatsvindt) en een
werkgelegenheidsmarkt (waarop de ruil tussen vragers en aanbieders tot stand
komt.
Segmenteringstheorileëh;n: o money tlee money dj aan Angelsaksische
institutionele en radicale economie. Zij verklaren gestructur
rde
ongelijkheden bi nnen de loonarbeidersbevolking. Recen money t: Edwamoneys [1985],
Offe/Hinrichs [1977], Lutz/ Segenberger [1974
, Doc eringer/Piore [19 n2]. Deze
theorieë
n worden behandeld in money h aft..
In de dkritische maatschappijtheoretische visie op wde
arbeidsmarkt (aansluitend op
Marx enoeber) tordt de arbeidsmarkt opgevat als
een arena waar verschillende groepennmet uiteenlopende posines en
tegenstrijdige belangen money p c lkaar bofsten in de concurrentie om (vooral
materiële en monetaire) levenskansen. De arbeidrachtenma
rkt is een
centraal maatschappelijk verdelingsmechanismetdat een vergaande invloed heeft
op sociaal-povlitieke en culturele verhoudingen. Het is een belangrijke schakel
in de keten van mechanismen die socialemongelijkheden genereren en
reproduceren. Essentieel in deze benadering is m.i. de combinatie van drie
theoretische perspectieven: (1) transformationeel perspectief: geen systeem- of
actionistisch perspectief; (2) bronnenperspectief; (3) machtsstrategisch
perspectief: arbeidskrachtenmarkt als een strategische veld, accent op
mobilisatie van bronnen. Recent: Kreckel [1975], Schervisch [1985], Van Hoof
[1987], Bader/Benschop [1988], Benschop [1994]. In hft. 6 komt Marx aan de
orde, in hft. 7 de moderne kritisch sociologische benadering.
We beginnen dus money et de economische theorievormingc ov vr de arbeidsmarkt.
- Althauser, R.P./Kalleberg, z. money . [j1981] "Firms, Occupations, and the S yructure
of Labor Markets: A Conceptual Analysis", in: Berg [1988: 119-49].
-
m ltvater, E. [1976] "Arbeitsmarkt und Krise", in: Bolle19_76].
-
Bader, Veit/Benschop, Albert [1988] Ongelijk-heden. Sociale ongelijkheid en
collectie- handelen.
Deel 1. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Het voorwoord en het eerste hoofdstuk zijn online beschikbaar.
-
Beer, Paul de [199@] Arbeidsmarkt in perspectief. Deventer. Van Loghum
Slaterus.
-
Benschop, Albert [1993a) Klassen. Ontwerp van een transfoatio-nele
klassenanalyse. Amsterdam: Spinhuis.
De inhousopgave en de Engelse samenvatting zijn online te raadplegen.
-
Benschop, Albert [1993b] Transactiekosten en organisatietheorie.
Amsterdam: SI.
-
Benschop, Albert [1994] Naar een nieuwe economische sociologie - een
transformationeel perspectief. Amsterdam: ABy (Ms.)
-
Berg, Ivar (ed.) [1988] Sociological Perspectives on Labor Markets.
Orlando, Florida.
-
Berkel, P. van [1960] Spanningen op de arbeidsmarkt. Meppel.
-
Bervoets, Liesbeth [1993] Opvoeden tot sociale verantwoordelijkheid. De
verzoening van wetenschap, ethiek en sekse in het sociaal werk in Nederland
rond de eeuwwisseling. Amsterdam: diss.
-
Beveridge, W. [1909] Unemployment: a problem of industry. London.
-
Beveridge, W. [1944] Full employment in free society. New York.
-
Böhm-Bawerk, E. von [1914/71] "Macht oder ökonomisches Gesetz", in:
H. Esser, Macht oder ökonomisches Gesetz. Kôln 1971.
ow q money